Wykorzystanie sztucznej inteligencji: przykłady z różnych branż

Co to jest sztuczna inteligencja i gdzie się ją stosuje?

Sztuczna inteligencja, czyli AI (z angielskiego Artificial Intelligence), to dziedzina informatyki, która zajmuje się tworzeniem systemów i programów potrafiących wykonywać zadania wymagające zwykle ludzkiego myślenia. Do tych zadań zaliczamy uczenie się, rozwiązywanie problemów, podejmowanie decyzji oraz rozpoznawanie mowy lub zdjęć. Dziś AI występuje w różnych dziedzinach życia i biznesu – to już nie tylko pomysł z filmów science fiction.

Podstawowe informacje o AI

Najprościej mówiąc, AI to zdolność maszyn do naśladowania naszego myślenia. Maszyny nie odtwarzają dokładnie ludzkiego sposobu działania, lecz pracują w oparciu o algorytmy, które umożliwiają im analizowanie informacji, wyciąganie wniosków i adaptowanie się do nowych sytuacji w sposób przypominający pracę ludzkiego umysłu. Rozróżniamy różne rodzaje AI: wąska (do jednego zadania, na przykład rozpoznawanie twarzy) i ogólna (która miałaby myśleć jak człowiek, co wciąż pozostaje tylko teorią).

Plusy i minusy AI

Zastosowanie AI przynosi wiele korzyści. Pozwala między innymi na przyspieszenie pracy, automatyzuje powtarzalne zadania, analizuje bardzo duże ilości danych w bardzo krótkim czasie. Dzięki AI powstają nowe techniki usprawniające codzienne życie, zwiększa się także wydajność pracy. Jednak wdrożenie AI wymaga odpowiedniego sprzętu, dużej ilości danych i osób, które się na tym znają. Trzeba też pamiętać o odpowiednich przepisach prawnych i zasadach bezpieczeństwa, aby chronić prywatność i unikać nadużyć. Pojawiają się też pytania, jak automatyzacja wpłynie na miejsca pracy oraz bezpieczeństwo cyfrowe.

AI w medycynie

W służbie zdrowia AI ma szansę bardzo poprawić diagnostykę i opiekę nad pacjentem, a także sposób, w jaki lekarze podejmują decyzje.

Nowoczesna diagnostyka i wczesne wykrywanie chorób

AI pomaga wykrywać choroby, oglądając zdjęcia z badań (rentgen, tomografia, rezonans) czy analizując wyniki laboratoryjne. Sztuczna inteligencja wychwyci nawet bardzo drobne zmiany, które mogą umknąć lekarzowi. Dzięki temu można szybciej zauważyć problemy (np. nowotwory, choroby serca, schorzenia oczu) i szybciej zacząć leczenie. Przykładem są specjalistyczne modele językowe, jak MedPaLM 2 Google, które analizują dokumenty medyczne i pomagają w obsłudze pacjenta.

Dostosowanie leczenia do pacjenta

AI pozwala coraz dokładniej dopasować leczenie do każdej osoby. Systemy analizują DNA, sposób życia, historię poprzednich terapii i reakcje na nie. Dzięki temu można dobrać najlepsze leki i dawki, a także przewidzieć skutki uboczne, by leczenie było skuteczniejsze i bezpieczniejsze.

Wsparcie chirurgii i roboty medyczne

AI napędza również rozwój robotów medycznych, jak system Da Vinci. Roboty te pozwalają lekarzom przeprowadzać bardzo dokładne operacje bez drgań rąk, skracają czas zabiegu i zmniejszają ryzyko powikłań. AI wspomaga również lekarzy w planowaniu operacji i sugeruje najlepsze podejście na podstawie obrazów medycznych.

Stała kontrola zdrowia i przewidywanie zagrożeń

Dzięki noszonym urządzeniom (np. smartwatchom) i czujnikom domowym AI może dziś stale śledzić stan zdrowia. Analizując dane, szybko dostrzeże niepokojące objawy i da znać, jakie działania można podjąć, by zmniejszyć zagrożenie. Podczas pandemii koronawirusa algorytmy nadzorowały postęp zachorowań oraz pomagały badać i rozwijać leki i szczepionki.

AI w transporcie i logistyce

Transport i logistyka korzystają z AI do usprawniania pracy, podnoszenia bezpieczeństwa oraz ograniczania kosztów.

Samochody autonomiczne i pomoc dla kierowcy

Nowoczesne auta, jak te od Waymo, potrafią jeździć bez kierowcy. Algorytmy AI rozpoznają innych uczestników ruchu, znaki drogowe oraz pieszych. Systemy dla kierowców (jak tempomat czy asystent pasa ruchu) także wykorzystują AI, by zwiększyć bezpieczeństwo i wygodę jazdy. Pełna autonomia samochodów jeszcze wymaga dopracowania, lecz technologia rozwija się bardzo szybko.

Lepsze planowanie tras i zarządzanie transportem

Firmy transportowe korzystają z AI do planowania najlepszych tras, przewidywania zapotrzebowania na przewozy oraz kontrolowania stanu floty. Dzięki temu oszczędzają czas, zużywają mniej paliwa, a towary docierają szybciej. AI pomaga też w organizacji transportu miejskiego, dobiera rozkłady jazdy do potrzeb mieszkańców i ogranicza emisję spalin.

Większe bezpieczeństwo i przewidywanie usterek

AI analizuje dane z czujników w pojazdach, co pozwala szybko zgłosić ewentualne usterki i zapobiec awariom. Sztuczna inteligencja monitoruje także, jak jeżdżą kierowcy, i może proponować szkolenia dla poprawy bezpieczeństwa. Dzięki AI można również zapewnić dobre warunki podczas przewozu wrażliwych towarów, kontrolując np. temperaturę.

AI w przemyśle i produkcji

AI zmienia produkcję i przemysł. Ułatwia automatyzację, usprawnia procesy i pomaga lepiej zarządzać jakością wyrobów.

Automatyzacja produkcji

Roboty wykorzystujące AI coraz częściej przejmują zadania na liniach produkcyjnych (montowanie, spawanie, pakowanie). W zakładach spotyka się tzw. koboty – roboty współpracujące z ludźmi, które odciążają ich w monotonnym czy niebezpiecznym zajęciu. Istnieją też w pełni automatyczne „ciemne fabryki”, gdzie produkcja może odbywać się nawet w nocy bez ludzi.

Lepsza kontrola jakości

AI steruje urządzeniami do kontrolowania jakości produktów. Potrafi szybciej i dokładniej zauważyć wady niż człowiek, dzięki czemu produkty wadliwe można usunąć jeszcze na etapie produkcji. Takie rozwiązania oznaczają mniej reklamacji i większą satysfakcję klientów.

Zarządzanie łańcuchem dostaw

Algorytmy sztucznej inteligencji pomagają ocenić zapotrzebowanie rynku, nadzorować poziom zapasów i odpowiednio planować produkcję. To pozwala firmom unikać braków magazynowych oraz zmniejszać koszty związane z przestojami. W obecnych czasach ważne jest też chronienie przemysłowych systemów IT przed cyberatakami.

AI w rolnictwie

Nowe technologie oparte na AI pomagają rolnikom uprawiać ziemię wydajniej, oszczędniej i bardziej ekologicznie.

Obserwacja upraw z wykorzystaniem zdjęć i czujników

Drony i kamery zamontowane na satelitach oraz czujniki w polu pozwalają AI zbierać informacje o stanie roślin i gleby. Rolnicy korzystają ze szczegółowych map pokazujących, gdzie uprawy są zdrowe, a gdzie pojawiły się choroby lub szkodniki. Pozwala to podejmować szybkie działania i ograniczyć straty.

Precyzyjne nawadnianie i nawożenie

Systemy AI analizują wilgoć ziemi, pogodę i potrzeby upraw. Dzięki temu rolnik używa wody i nawozów tylko tam, gdzie to naprawdę konieczne. To zwiększa plony, oszczędza środki i chroni środowisko. AI szybko wykryje też pojawienie się szkodników, umożliwiając precyzyjne działanie.

Zautomatyzowane zbiory i opieka nad zwierzętami

AI nadzoruje też zdrowie zwierząt hodowlanych i szybko wykrywa nieprawidłowości. Możliwe są nawet zbiory z pomocą robotów – maszyny rozpoznają, które owoce lub warzywa są już dojrzałe, i zbierają je ostrożnie. Nawet rolnictwo w miastach korzysta z AI do sterowania nawadnianiem, oświetleniem i ogrzewaniem, by uzyskać dobre plony przez cały rok.

AI w finansach i bankowości

Instytucje finansowe używają AI, by szybciej podejmować decyzje, wykrywać oszustwa i lepiej obsługiwać klientów.

Wykrywanie nieprawidłowości i bezpieczeństwo

AI analizuje ogromne ilości transakcji i potrafi zauważyć nietypowe zachowania, które mogą oznaczać próbę oszustwa. Dzięki temu banki mogą szybko blokować niebezpieczne operacje i chronić pieniądze klientów. AI wspiera też nowe metody uwierzytelniania i zabezpieczeń internetowych.

Ocena zdolności kredytowej i oferty personalizowane

Na podstawie historii kredytowej, dochodów i innych danych, AI pomaga bankom podejmować decyzje o przyznaniu kredytu i tworzyć indywidualne oferty. To pozwala na dokładniejszą ocenę ryzyka i bardziej korzystne warunki pożyczek dla klientów.

Handel algorytmiczny i przewidywanie trendów

AI automatycznie prowadzi inwestycje na giełdzie, analizując dane rynkowe i wykrywając nawet najdrobniejsze zmiany kursów akcji. Wspiera też przewidywanie przyszłych trendów na podstawie różnych informacji, choć zawsze istnieje element ryzyka.

AI w biznesie i handlu internetowym

Firmy, szczególnie te działające w e-commerce, coraz częściej korzystają z AI do usprawnienia obsługi klienta i sprzedaży.

Automatyczne systemy obsługi (chatboty, voiceboty)

Chatboty i asystenci głosowi, jak Siri, Alexa czy Google Assistant, pomagają klientom przez całą dobę, odpowiadając na pytania, rozwiązując problemy i prowadząc rozmowy. Systemy obsługi telefonicznej rozumieją mowę i prowadzą naturalną rozmowę, odciążając pracowników działu obsługi.

Indywidualne oferty i rekomendacje

Dzięki analizie wcześniejszych zakupów i przeglądania stron, AI podpowiada klientom produkty, które mogą ich zainteresować. Algorytmy proponują artykuły, zmieniają wygląd stron i sugerują specjalne oferty, co sprawia, że klient chętniej robi zakupy.

Optymalizacja cen i gospodarka magazynowa

AI pomaga ustalić najlepsze ceny, analizując popyt, konkurencję i inne dane rynkowe. Dzięki temu sklepy mogą zarabiać więcej i zarządzać magazynami tak, by nie zabrakło towaru ani nie zalegały zapasy.

AI w edukacji

Szkoły i uczelnie wdrażają AI, aby nauka była bardziej dopasowana do potrzeb każdego ucznia i skuteczniejsza.

Dostosowanie nauki do ucznia

AI tworzy ścieżki nauczania dostosowane do tempa i stylu pracy danego ucznia. Analizuje osiągnięcia, pomaga wskazać trudniejsze tematy i proponuje dodatkowe ćwiczenia lub materiały.

Automatyczne ocenianie i wsparcie ucznia

AI może sprawdzać testy i wypracowania, a także udzielać szybkich podpowiedzi i wskazówek. Dzięki chatbotom edukacyjnym uczniowie mogą zadawać pytania o każdej porze, co ułatwia rozwiązywanie problemów w nauce.

Wirtualni nauczyciele

AI coraz częściej wspiera nauczycieli, organizując lekcje, pomagając w analizie wyników i podpowiadając, kto wymaga pomocy. Wirtualni nauczyciele mogą prowadzić ćwiczenia, konsultacje i udostępniać dodatkowe materiały.

AI w mediach, rozrywce i marketingu

Branże medialne, rozrywkowe i marketingowe wykorzystują AI do tworzenia treści, lepszego dopasowania reklam i zrozumienia odbiorców.

Generowanie i analiza treści multimedialnych

Dzięki AI można generować obrazy, filmy, muzykę czy teksty, co otwiera nowe drogi dla twórców. Systemy rozpoznają obiekty na zdjęciach czy emocje w filmach, pomagając firmom poznać reakcje odbiorców i ulepszać swoje produkty.

Personalizacja reklam i kontaktu z klientem

Algorytmy AI pozwalają wyświetlać reklamy dostosowane do zainteresowań i zachowań użytkowników. Umożliwiają też lepszą komunikację indywidualną, np. przez spersonalizowane e-maile lub wiadomości w social mediach.

Projektowanie gier i tworzenie opowieści

W grach komputerowych AI tworzy inteligentnych przeciwników, wymyśla nowe światy czy automatyzuje projektowanie grafik oraz animacji. Dzięki temu gry stają się ciekawsze i bardziej angażujące.

AI a bezpieczeństwo i walka z fałszywymi informacjami

W czasach rosnącej ilości informacji i zagrożeń w internecie, AI pomaga dbać o bezpieczeństwo oraz ograniczać szkodliwe treści.

Wykrywanie fałszywych informacji

Sztuczna inteligencja sprawdza treści pojawiające się w internecie i stara się rozpoznać, które z nich są nieprawdziwe. Algorytmy analizują sposób pisania i źródła, by ocenić wiarygodność postów czy artykułów.

Monitoring zagrożeń i ochrona przed atakami

AI pozwala szybciej dostrzec próby włamań czy inne cyberataki. Na podstawie wcześniejszych zdarzeń systemy mogą też przewidywać kolejny ruch przestępców i utrudnić im działanie. Sztuczna inteligencja analizuje złośliwe programy oraz wspiera nowoczesne narzędzia antywirusowe.

Jak będzie wyglądała przyszłość AI?

W najbliższych latach AI będzie coraz ważniejsza – pojawi się w nowych dziedzinach, a jej możliwości będą rosły.

Nowe kierunki dla AI

Trendy wskazują, że sztuczna inteligencja będzie bardziej obecna w codziennym życiu. Rozwiną się narzędzia generujące teksty, obrazy czy muzykę, a także usprawniające wymyślanie nowych leków czy rozwój miast. AI pojawi się też wszędzie tam, gdzie chodzi o automatyzację pracy umysłowej lub obserwację otoczenia.

Problemy społeczne i etyczne

Wraz z rozwojem AI trzeba będzie zwracać uwagę na prywatność, bezpieczeństwo i odpowiedzialność za decyzje systemów. Ważne będą przepisy, które zapewnią, że AI będzie korzystna i bezpieczna dla wszystkich. Projekty takie jak europejski AI Act mają pomóc korzystać z AI w sposób uczciwy, przejrzysty i zgodny z prawami człowieka, a równocześnie ograniczać ryzyko dla społeczeństwa.

Podsumowanie – Główne zastosowania AI w różnych branżach

• AI skraca czas wykonywania zadań i zwiększa precyzję.
• Systemy te poprawiają bezpieczeństwo, zarówno w transporcie jak i w cyberprzestrzeni.
• Będzie rozwijać się jeszcze szybciej, wpływając na coraz więcej sfer naszego życia.
• Zawsze trzeba pamiętać o ochronie danych, etyce i odpowiedzialności podczas wdrażania AI.