Minął już ponad rok od pojawienia się ChatGPT od OpenAI, który całkowicie zmienił sposób tworzenia treści. Sztuczna inteligencja szybko zyskała popularność wśród osób zajmujących się marketingiem – według AuthorityHacker aż 85% korzysta z AI podczas pracy. Z drugiej strony, aż 55% zapytanych podejrzewa, że dostało teksty powstałe dzięki AI. W odpowiedzi powstało wiele narzędzi, które mają wykrywać, czy tekst napisał człowiek, czy maszyna. Ale czy te detektory rzeczywiście działają i można na nich polegać? Sprawdziliśmy to na kilku z najpopularniejszych narzędzi.
Czym są wykrywacze AI i jak one pracują?
Zanim przejdziemy do testów, wyjaśnijmy, czym są wykrywacze AI. Takie narzędzia to programy, które korzystają z modeli sztucznej inteligencji. Zadaniem wykrywacza jest sprawdzenie tekstu i znalezienie w nim charakterystycznych cech, które mogą świadczyć o tym, czy został stworzony przez człowieka, czy przez AI.
Jakie zasady stoją za wykrywaczami AI?
Wykrywacze AI analizują głównie dwa elementy: przewidywalność (perplexity) tekstu oraz jego zmienność (burstiness). Teksty pisane przez AI, jak te z ChatGPT, są najczęściej bardzo przewidywalne i powtarzalne – algorytm wybiera słowa w logicznej kolejności, co nadaje tekstowi jednolity styl. Z kolei teksty pisane przez człowieka, są różnorodne i mniej przewidywalne. AI uczy się rozpoznawania tych różnic, analizując zarówno materiały pisane przez ludzi, jak i przez maszyny. Algorytmy biorą też pod uwagę dobór słów, gramatykę, strukturę zdań czy emocjonalność. Co ciekawe, teksty stworzone przez AI są często krótsze. Niektóre programy, np. GLTR, pokazują prawdopodobieństwo wygenerowania każdego słowa, używając kolorów do łatwiejszej interpretacji wyników.
Czy wykrywacze AI się mylą?
Tu pojawia się problem. Chociaż producenci tych narzędzi zapewniają o ich skuteczności, wykrywacze AI nie są całkowicie niezawodne. Coraz częściej pojawiają się wątpliwości co do ich dokładności.
Czy wykrywacze AI zawsze rozpoznają tekst AI?
Odpowiedź jest prosta: nie. Nie istnieje program, który w 100% skutecznie odróżni każdy tekst AI od tekstu człowieka. Narzędzia te korzystają ze statystyki i prawdopodobieństwa, a algorytmy AI ciągle się uczą i tworzą coraz bardziej „ludzkie” teksty. Na przykład nowsze modele, jak GPT-4, robią to lepiej niż starsze wersje.
Dlaczego pojawiają się błędne wyniki?
- Każde narzędzie trenuje się na innym zestawie tekstów, więc ten sam tekst może dać inny wynik w różnych detektorach.
- Modele AI są ciągle udoskonalane, więc narzędzia do wykrywania mogą nie nadążać za zmianami.
- Wykrywacze są zwykle tworzone z myślą o języku angielskim. W innych językach (np. polskim) radzą sobie słabiej.
Czy detektory AI mogą się pomylić i uznać tekst człowieka za AI?
Tak, to się zdarza dość często. W branży mówi się o tzw. „fałszywych pozytywach”, czyli sytuacji, gdy tekst napisany przez człowieka zostaje uznany przez wykrywacz za stworzony przez AI. Słynny jest przykład Konstytucji Stanów Zjednoczonych, która została zakwalifikowana przez jeden z detektorów jako AI w 91%. Testy takich narzędzi jak QuillBot czy Smodin też pokazały przypadki takich pomyłek. Nawet dobre, profesjonalne teksty mogą zostać błędnie przypisane AI.
Test najpopularniejszych wykrywaczy AI: wyniki i porównanie
Przyjrzeliśmy się kilku popularnym narzędziom do wykrywania AI. Oceniliśmy ich skuteczność, dostępne funkcje i możliwe ograniczenia.
| Nazwa | Główne cechy | Deklarowana skuteczność | Ograniczenia |
|---|---|---|---|
| Originality.ai | Detekcja AI, plagiatu, czytelność, obsługa 15 języków, praca zespołowa | 99% (GPT-4), 83% (ChatGPT), fałszywe pozytywy ok. 2,5% | Dostęp płatny |
| Copyleaks | Detekcja AI zdanie po zdaniu, współpraca z 30 językami, analiza kodu | ponad 99% | Wymagana rejestracja, część danych za paywallem |
| GPTZero | Wykrywanie AI bez rejestracji, opcja „humanizacji” | Skuteczność mniejsza dla polskich treści | Mylność przy innych językach niż angielski |
| ContentScale | Kodowanie kolorami (zielony – człowiek, czerwony – AI) | Zależna od stylu i złożoności tekstu | Brak szczegółowych danych |
| ZeroGPT | Prosty interfejs, darmowy limit 15 000 znaków | Różnie, zdarzają się pomyłki | Możliwe fałszywe oceny |
Porównanie: teksty napisane przez człowieka i przez AI
- Teksty AI często korzystają z typowych zwrotów („po pierwsze”, „po drugie”), powtarzają podobne schematy, bywają przesadnie „ładne” językowo.
- Algorytm uczy się rozpoznawać te cechy.
- Teksty pisane przez ludzi są bardziej różne, mają swój indywidualny styl i unikalny punkt widzenia – ale czasem narzędzie i tak błędnie je uznaje za AI.
Przykład: wykrywanie AI
Fragment stworzony przez ChatGPT może zostać rozpoznany przez wykrywacz przez to, że jest „gładki”, powtarzalny i nie ma w nim osobistego głosu. Im bardziej tekst wygląda na maszynowy, tym łatwiej go wykryć.
Przykład: analiza ludzkiego tekstu
Teksty pisane przez ludzi mają większą przypadkowość, więcej osobistego tonu i często szerszy zakres słownictwa. Mimo to, potrafią być błędnie zakwalifikowane jako AI – czasem dlatego, że autor ma styl podobny do AI, albo narzędzie ma swoje ograniczenia.
Czy da się oszukać wykrywacz AI?
Skoro wykrywacze nie są bezbłędne, wielu zastanawia się, czy można je oszukać.
Jak użytkownicy próbują „przemycić” tekst AI?
- Poprawiają ręcznie tekst generowany przez AI, zmieniając styl, słownictwo lub układ zdań.
- Łączą fragmenty AI z własnymi zdaniami, by tekst był bardziej naturalny.
Humanizatory i przerabianie tekstu
Istnieją specjalne narzędzia, które mają „przepisać” tekst AI tak, by trudniej było go wykryć. Takie humanizatory (np. Undetectable.ai) poprawiają tekst tak, by był bardziej różnorodny i ludzki. Część z nich ma wbudowane narzędzia zarówno do wykrywania, jak i przerabiania tekstów.
Czy ręczne poprawki zmieniają wynik?
Tak. Przemyślane poprawki często sprawiają, że tekst staje się mniej oczywisty dla detektorów. Zmieniony styl, nowa struktura zdań czy dodanie własnych myśli utrudniają programowi wskazanie, że to AI. Humanizatory wprowadzają podobne zmiany automatycznie. Trzeba jednak pamiętać, że skuteczność takich działań nie jest stuprocentowa i zależy od poziomu narzędzi po obu stronach.
Wady i zalety używania wykrywaczy AI
Zalety
- Pomagają nauczycielom ocenić, czy praca studentów powstała przy udziale AI.
- Firmy i agencje mogą sprawdzać autentyczność treści i dbać o jakość publikacji.
- Przydają się przy ocenie tekstów pod kątem plagiatu, czy czytelności.
- Pośrednio wspierają SEO – Google ceni jakość i unikalność treści.
Wady
- Nie są w pełni wiarygodne – mogą nie wykryć tekstu AI, albo uznać tekst człowieka za AI.
- Błędna klasyfikacja może prowadzić do nieporozumień, szczególnie np. na uczelniach czy w pracy copywriterów.
- Jeśli używamy tylko wykrywaczy do oceniania jakości, możemy nie zauważyć prawdziwej wartości tekstu lub opublikować niskiej jakości treść.
- Lepiej traktować wyniki jako wskazówkę, a nie wyrok.
Kiedy warto ufać wynikom wykrywaczy AI?
Warto sprawdzić kontekst i własną ocenę
- Nie należy podejmować decyzji wyłącznie w oparciu o wynik z wykrywacza.
- Lepiej spojrzeć samemu na tekst – sprawdzić, czy ma wartość, oryginalność, czy jest dobrze napisany i na temat.
- Wykrywacz jest tylko narzędziem pomocniczym.
Rola człowieka
- Najważniejsza jest umiejętność samodzielnej oceny wyniku.
- Trzeba zwracać uwagę na to, co typowe dla AI: często powtarzające się zwroty, brak własnego stylu, nadmierna przewidywalność.
- Jeśli tekst jest ciekawy, dobrze napisany i użyteczny – nawet wysoki wynik AI nie zawsze powinien go przekreślać.
Najczęściej zadawane pytania o wiarygodność detektorów AI
Czy wykrywacze AI rozpoznają wszystkie modele, np. GPT-4?
Wykrywacze uczą się na podstawie wybranych modeli językowych. Nowsze systemy, np. GPT-4, produkują bardziej naturalne teksty, co utrudnia wykrycie ich autorstwa. Chociaż niektóre narzędzia aktualizują się do pracy z nowymi modelami (np. isgen.ai deklaruje rozpoznawanie kilku modeli AI), nigdy nie będzie pewności, że każda treść z danego modelu zostanie dobrze sklasyfikowana.
Czy Google używa takich samych metod wykrywania AI?
Google nie przedstawiło oficjalnych informacji, czy i jak wykrywa teksty generowane przez AI. Wiadomo, że algorytmy Google zwracają uwagę na jakość, przydatność i oryginalność treści. Liczy się więc przede wszystkim wartość dla użytkownika – nie to, czym tekst powstał, ale jaki jest jego sens i unikalność. Google jednak nie toleruje prób manipulowania wynikami wyszukiwania przy pomocy AI i może nałożyć kary na takie treści.
Podsumowanie: Czy wykrywacze AI są wiarygodne?
Podsumowując: wykrywacze AI nie są całkowicie mylące, ale nie zawsze pokazują prawdę w 100%. Bazują na prawdopodobieństwie i typowych wzorach, które wciąż są rozwijane, ale nie są doskonałe. Zdarzają się błędy, szczególnie przy klasyfikowaniu tekstów napisanych przez osobę jako AI. Detektory mogą być pomocne – ale nie zastąpią samodzielnej, krytycznej oceny. Ich skuteczność zależy od rodzaju narzędzia, języka i trudności tekstu. Warto korzystać z nich jako dodatkowej pomocy, ale odpowiedzialność za treść zawsze leży po stronie człowieka.